Βιογραφικό

Ο Σωτήρης Γιαννέλης δεν είναι µέλος σε καµιά οµάδα, ούτε ανήκει σε καµιά σχολή, δεν ανήκει πουθενά, γιατί αυτό επέλεξε, ανήκει όπως λέει στον εαυτό του, και είναι πολίτης της Ευρώπης.Γεννημένος στην κατοχή στο µικρό χωριό πεύκο Μεσσηνίας, όπου και πέρασε τα παιδικά του χρόνια, αλλά γεµάτα αγάπη, από έναν πατέρα και µια μητέρα πρότυπα οικογενειακής γαλήνης και καρτερίας..Τελειώνοντας το γυµνάσιο εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου και ξεκινά το ταξίδι της προσωπικής του αναζήτησης µέσα από την τέχνη. Αρχικά ασχολείται µε τη µουσική, γρήγορα όµως συνειδητοποιεί πως δεν είναι αυτή η έκφραση που αναζητά και του ταιριάζει.Στρέφεται στις εικαστικές τέχνες και κάνει σπουδές πάνω στη διακοσμητική και τη ζωγραφική , όπου τελικά ανακαλύπτει ένα κόσµο κατάλληλο τόσο για µια προσωπική έκφραση όσο και έρευνα.Τα περισσότερα ζωγραφικά του έργα είναι σε λάδι, κάποια σε ακρυλικά, ενώ το πολύπλευρο έργο του συμπληρώνεται από γλυπτά, µικρής κυρίως κλίµακας, κατασκευές, εγκαταστάσεις – περιβάλλοντα, καθώς και έπιπλα.Η πρώτη ατοµική του έκθεση πραγματοποιείται το 1978 στο πνευματικό Κέντρο του Δήµου Αθηναίων, όπου εκτέθηκαν έργα από τον πρώτο κύκλο δουλειάς του καλλιτέχνη.

Στη συνέχεια το έργο του εκτίθεται στο πνευματικό κέντρο Τρικάλων το 1980 και στη Gallery Σκορπιός το 1989 – το 1986 Καλαμάτα οµαδική (Μεσσήνιων καλλιτεχνών) οργάνωση Δήµος Καλαμάτας και το 1987 οµαδική Gallery Dada Αθήνα, οργάνωση Σύλλογος Ελλήνων Λογοτεχνών. Στο διάστηµα αυτό ταξιδεύει στη Γερµανία και κεντρική Ευρώπη. Η παραµονή του εκεί τον Φέρνει σε άµεση επαφή µε τη σύγχρονη Γερµανική και Ευρωπαϊκή τέχνη, από την οποία επηρεάζεται η καλλιτεχνική του εξέλιξη όπως ο Kandisky – Κλεε – Penck …Εκθέτη στο Μόναχο, Νυρεμβέργη, Αμβούργο, Αυστρία – Ελβετία κλπ.Το 2001 το έργο του φιλοξενείται στο Μουσείο Δροσίνη στην Κηφισιά. Η πιο πρόσφατη δουλειά του εκτέθηκε το 2003 στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Χολαργού.

Η Τέχνη είναι µια περιπέτεια της Σκέψης και της Φαντασίας

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΡΡΟΕΣ

Για τον Σωτήρη Γιαννέλη η τέχνη δεν είναι µια απλή αναπαράσταση της πραγματικότητας, αλλά ένας τρόπος έρευνας της αρχικής της υπόστασης. Θεωρεί ότι η οποιαδήποτε μορφή τέχνης οφείλει να έχει κάποιο ιδεολογικό περιεχόμενο, ένα νόηµα, να σηµαίνει και να εκφράζει κάτι. Η μέχρι σήµερα καλλιτεχνική του πορεία αντικατοπτρίζει τη δημιουργική του διαδικασία μέσα από µια επώδυνη αλλά και φαινομενικά ελεύθερη σύνθεση. Ιδιαίτερα στον πρώτο κύκλο δουλειάς του ο καλλιτέχνης δημιουργεί µε αφετηρία τα πολιτικά γεγονότα της εποχής. Πρόκειται για τα σκοτεινά χρόνια της δικτατορίας, όταν η τέχνη και όποια άλλη απόπειρα ελεύθερης έκφρασης καταπιέζεται, φιμώνεται. Τόσο η ένταση όσο και η «σκοτεινιά» της περιόδου αυτής αποδίδονται γλαφυρά πάνω στον καµβά. Αργότερα, μετά τη μεταπολίτευση, παρατηρούμαι µια σαφή στροφή προς µια ακόµη πιο αφαιρετική προσέγγιση βασισμένη σε αµιγώς γεωμετρικές φόρµες. Επίσης η ως τώρα σκοτεινή παλέτα του δίνει τη θέση της σε καθαρές αποχρώσεις εναλλασσόμενης έντασης. Η στροφή αυτή συντελείται στη βάση µιας πιο εσωτερικής αναζήτησης που αντλεί από τη φιλοσοφία, Η «προαιώνια» διαμάχη μεταξύ υλικού και ιδεατού, Αριστοτέλη και Πλάτωνα, Αθηνών και Ιωνίας, πάντα σε άµεση συσχέτιση µε την σύγχρονη πραγματικότητα και προβληματισμούς, αποτελούν τον πυρήνα των αναζητήσεων του καλλιτέχνη. Καθ’ όλη την ως τώρα πορεία του είναι ακόμη σαφής µια σταδιακή σύνταξη μιας γλώσσας συμβολισμού. Τα στοιχεία που αρθρώνουν τον εικαστικό του λόγο είναι ο κύκλος, το τρίγωνο, οι βίαιες γραμµές, τα απειλητικά τόξα και τα επιβλητικά χρώµατα. «Αρχέγονα σύµβολα του πολιτισμού και της βίας» ορίζουν το κλίµα έντασης που επικρατεί την ώρα της δημιουργίας. Θρησκευτικά προσηλωμένος σ’ αυτά τα στοιχεία προσπαθεί να τα εντάξει σε µια πνευματική σχέση προσδίδοντας τους ανθρωπιστική οντότητα. Παράλληλα µε όλα τα παραπάνω λειτουργεί για τον Σ. Γιαννέλη το θεωρητικό και ζωγραφικό έργο του Wassily Kandinsky. Σ’ αυτόν ανατρέχει, κρατώντας πάντα το προσωπικό του ιδίωµα, στην μελέτη του σχήματος, του συμβολισμού, του χρώµατος και της έντασης των συνδυασμών .

Η τέχνη δεν είναι δημιουργία χωρίς σκοπό αλλά δύναµη που εξυπηρετεί την ανάπτυξη και την ευαισθητοποίηση της ανθρώπινης ψυχής.
Η σύγχρονη τέχνη μπορεί να γεννηθεί µόνο όπου τα σηµεία γίνονται σύµβολα. Wassily Kandinsky

Φ Α Σ Ε Ι Σ  Ε Ρ Γ Ο Υ

Η πρώτη φάση της ατοµικής του κατάθεσης διέπεται από µια ανήσυχη έρευνα όπου κυριαρχεί το τυχαίο σε χαοτικό φόντο, Είναι η στιγµή της γνωριμίας και της εξέτασης των πρώτων προβληματισμών. Τα έργα αυτής της περιόδου αποπνέουν µια εσωτερική αγωνία ο καλλιτέχνης ψάχνει το αντικείμενο του σε µια προσπάθεια να προσδιορίσει «τι είναι αυτό που φυλακίζει», Η κάθε φόρµα που χρησιμοποιεί είναι φορτισμένη µε µια ολόκληρη ιστορική εμπειρία, προσδίδοντας βίαιες παραμορφώσεις και έντονους χρωματικούς συνδυασμούς. Πιστός στην αρχή της μοντέρνας τέχνης αναζητά µια παγκόσμια αρµονία αναθεωρώντας τη σχέση ανάµεσα στην ανθρώπινη ύπαρξη και τον φυσικό κόσµο. Σκοπός της τέχνης, για τον Σωτήρη Γιαννέλη, είναι η αποκάλυψη, η καταγραφή και η έκφραση του κοινωνικού γίγνεσθαι. Στο έργο του «Ελλάς και ιμπεριαλισμός» αποδίδεται το σκοτεινό τέρας του ιμπεριαλισμού / δικτατορία που κατατρώει τη γυναικεία μορφή στο κέντρο του πίνακα, την προσωποποίηση της Ελλάδας. Οι φόρμες και το χρώμα μπαίνουν σε κίνηση στροβιλίζονται καταλήγοντας στο κέντρο του πίνακα, όπου τοποθετείται και το νοηματικό και «χρωµατικό» κέντρο, το «Φάγωµα» το κόκκινο το αιµα. Άλλα έργα αυτής της περιόδου είναι το «Διχασµός» (σελ.9) στο «Σφαγείο» (σελ.11) όπου γίνεται αναφορά στον πόλεµο του Λιβάνου. Ακόµη το έργο «το μαρτύριο του Ανθρώπου» (σελ.12) ανήκει επίσης στην ίδια περίοδο σχολιασµού του τραγικού και του παραλόγου της ανθρώπινης πραγματικότητας. Τα στοιχεία αυτά εκφράζονται µε το αρχέγονο σύµβολο του ανθρώπινου πάθους (σταυρός) και ενισχύονται αποφασιστικά από την τολμηρή χρωµατική παλέτα που παρουσιάζει συγγένεια µε αυτήν του γερµανικού εξπρεσιονισμού και ίσως του φοβισµού. ‘Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έργα της πρώτης Φάσης είναι το τρίπτυχο «Ελλάδα 1965 – 1975» (σελ.14). Πρόκειται για ένα αφαιρετικό αλλά και ταυτόχρονα εξαιρετικά σαφές σχόλιο για την πολιτική κατάσταση στην Ελλάδα. προ δικτατορίας, όπου το έδαφος έχει ήδη αρχίσει να προετοιμάζεται µε διάφορους «υπόγειους» χειρισµούς».
• κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, όπου οι ανοιχτόχρωμοι τόνοι επισκιάζονται από ένα σκούρο και βαρύ, που όµως παρουσιάζει στην πυκνή του μάζα ελπιδοφόρα «Φωτεινά» πυκνώµατα σε κατάσταση καταστολής και που διαπερνάται από µια λευκή γραµµή σε ανοδική πορεία. Τέλος η περίοδος της μεταπολίτευσης,όπου επικρατεί µια συγκεχυμένη ατμόσφαιρα και τα πράγµατα είναι ακόµη ασχημάτιστα – µια μεταβατική περίοδος µε, µια σαφώς ανοιχτόχρωμη βάση. Το πέρασµα από την πρωταρχική ιδέα στη πραγματοποίηση της εκφράζεται µε µια σειρά στοιχείων άµεσα συνυφασμένων µε το κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται. Ο χειρισµός του χρώµατος μοιάζει να αντλεί από την «κραυγή αγωνίας» του γερµανικού εξπρεσιονισμού και υπάρχει µια διαρκής αίσθηση βάρους και εσωτερικής έντασης καθ’όλη την διάρκεια αυτής της περιόδου.

Νυρεμβέργη 1990
“Όλες οι σκέψεις που κάνω για να δημιουργήσω μια εικόνα είναι μια αναζήτηση αξιών, αξιών που δημιουργήθηκαν από τον άνθρωπο στο πέρασμα του χρόνου. Αναζητώντας αυτές τις αξίες, και κοιτάζοντας γύρω μου την εξαθλίωση και τη δυστυχία που δημιούργησε, η μόνη παρηγοριά που μπορώ να βρω είναι ότι παρ’ όλο που ο άνθρωπος είναι αυτοκαταστροφικός, έχει δημιουργήσει κάποιες σταθερές αιώνιες αξίες (σύμβολα). ‘Έτσι αποφάσισα να ασχοληθώ μόνο με αυτά τα ίχνη πολιτισμού που άφησε. Αυτά τα ίχνη, σύμβολα προσπαθώ να τους δώσω υπόσταση, να τους δώσω τη δική τους οντότητα.”
Σ. Γιαννέλης